Cùng với rệp sáp, sâu đục trái, đục cuống trái, đục gân lá, nhện lông nhung, bọ cánh cứng ăn uống lá, bọ xít dài,…thì bọ xít (Tessaratoma papillosaDrury) thuộc họ bọ xít năm cạnh (Pentatomidae), bộ cánh nửa (Hemiptera) cũng là một trong loài sâu sợ hãi thường xuất hiện và gây hư tổn ở hầu hết các vùng trồng nhãn ở nước ta hiện nay. Ko kể nhãn, loại bọ xít này còn có mặt và tổn hại trên một trong những cây ăn trái khác ví như vải, cam, quýt, táo, đào, lê…

Ngoài Việt Nam, bọ xít nhãn còn phân bổ ở khu vực miền nam Trung Quốc, Ấn Độ, Bangladesh, Indonesia, Malaysia, Philippines, Sri Lanka, Thailand, Pakistan…

1.1. Triệu bệnh và nấc độ tạo hại

Bọ xít nhãn tạo hại bằng cách con cứng cáp và nhất là con ấu trùng (bọ xít non) triệu tập chích hút nhựa của rất nhiều bộ phân non của cây nhãn như đọt lá non, cuống hoa, trái non. Tuỳ theo mật số bọ xít cao xuất xắc thấp (đặc biệt là bọ xít non) mà các chùm hoa nhãn hoàn toàn có thể bị bị tiêu diệt khô cùng rụng từng phần hoặc chết khô cùng rụng hoàn toàn, trái non bị khô rụng, ảnh hưởng trực tiếp với nghiêm trọng mang đến năng suất trái của cây nhãn (thực tế cung cấp ở các tỉnh Phía Nam mang lại thấy, nếu như mật số cao hoàn toàn có thể gây thất thu đến 80-90% năng suất trái). Các chùm trái khẳng khiu, trơ trụi, chỉ còn sót lại một không nhiều trái bé dại là triệu hội chứng điển hình của những vườn nhãn bị loài bọ xít này gây hại nặng.

Bạn đang xem: Bọ xít hại nhãn vải


*

Chính vì những tại sao trên đây mà nhiều nhà vườn vẫn coi bọ xít nhãn là loài nguy hại nhất trong số những loài sâu hại cây nhãn hiện tại nay.

1.2. Đặc điểm dìm dạng

Con trưởng thành và cứng cáp của bọ xít nhãn khá mập (chiều dài khoảng 25-28mm, chiều ngang khoảng chừng 13-18mm), bao gồm hình lục giác. Con cháu có form size lớn hơn nhỏ đực.

Lúc mới hoá trưởng thành khung người có gray clolor đất, mặt bụng được bao phủ một lớp bột sáp dầy white color như vôi, sau một thời hạn chuyển dần sang màu nâu vàng nhạt, bên trên đó rất có thể xuất hiện một số vệt đốm màu sẫm, lớp bột sáp ở khía cạnh bụng cũng mỏng dính dần, bong lở các chỗ nhằm lộ lớp vỏ cơ thể màu nâu.

Ngoài kích thước cơ thể lớn và phần bụng đầy đủ hơn của con cái, một đặc điểm quan trọng để biệt lập con trưởng thành cái là lỗ sinh dục trên phòng ban sinh dục không tính của con cháu nằm ở mặt bụng, còn lỗ sinh dục của nhỏ đực lại nằm tại vị trí mặt sườn lưng và cạnh ban ngành sinh dục gồm hai lá bên dương cụ.

Ngoài những điểm sáng trên đây, loại bọ xít này còn tiết ra một hương thơm hôi đặc trưng rất khó chịu và chất bài trừ của chúng rất có thể gây bỏng da nếu như tiếp xúc phải. Con cháu đẻ trứng thành từng sản phẩm (một hoặc vài ba hàng nằm bên nhau) trên lá hoặc đọt non.

Trứng có ngoại hình cầu, nhẵn, kích thước khá béo (đường kính khoảng 2,3-2,7mm) lúc bắt đầu đẻ có greed color nõn chuối hoặc xanh ngọc sau đưa dần quý phái màn xanh rubi đục, rồi đá quý nâu, khi sắp nở có màu xám nâu.

Ấu trùng tất cả 5 tuổi, khi mới nở khung người có hình bầu dục, mầu đỏ tươi nhưng chỉ sau vài giờ đưa dần sang màu sắc tím xám, tự tuổi 2 trở đi có red color nâu với đường viền khung người màu đen. Tuổi 1 dài 5mm. Tuổi 2 nhiều năm 8mm. Tuổi 3 lâu năm 10-12mm. Tuổi 4 lâu năm 14-16mm, mầm cánh đã mở ra tương đối rõ. Tuổi 5 dài 18-20mm, ngoại trừ đôi mầm cánh đang hiện rất rõ, thì lớp bột sáp bao che cơ thể vẫn dày rộng khiến khung hình có màu xám mốc.


*

1.3. Đặc điểm sinh vật

Bọ xít nhãn giao phối các lần trong suốt thời kỳ sinh sản, các lần giao phối kéo dài hàng giờ. Trong những lúc giao phối bọ vẫn chích hút thức ăn, vì vậy vị trí giao phối của chúng thường thấy là trên những chồi non, chùm hoa, trái non. Vận động giao phối của bọ xít có thể xảy ra xuyên suốt ngày, nhưng phần lớn là vào buổi sáng sớm và chiều mát.

Một công năng khác có thể thấy ngơi nghỉ loài bọ xít này là khi giao phối con cái thường đậu tại vị trí cao hơn con đực. Vày có thời hạn sinh sản kéo dãn dài nên bọ xít trưởng thành có các hoạt động ăn thêm, giao phối, đẻ trứng xen kẹt với nhau.

Sau khi giao hợp 1-2 ngày thì đẻ trứng. Một bé cái hoàn toàn có thể đẻ hàng trăm ngàn trứng, thời gian sống của trưởng thành có thể kéo lâu năm tới trên 300 ngày (con loại sống dài hơn nữa con đực).

Trứng được đẻ sinh sống mặt dưới của lá (là nhà yếu). Thời hạn trứng phụ thuộc vào khá những vào ánh sáng môi trường, ở nhiệt độ 22 độ C, thời hạn trứng khoảng chừng 7-12 ngày.

Xem thêm: Tải Phần Mềm Soi Password Trên Android, Lastpass Password Manager

Ấu trùng bắt đầu nở hay sống quần tụ bao phủ ổ trứng, nấp ở khía cạnh sau lá, 2-3 bữa sau chúng bước đầu đi gửi lên những chồi non, chùm hoa, trái non nhằm chích hút nhựa. Càng to do nhu cầu thức ăn uống tăng lên, chúng phân tán dần ra xung quanh. Hầu như thời gian con nhộng sống lộ trên các chồi non, chùm hoa, trái non, tuy nhiên khi lột xác chúng dịch chuyển xuống phía bên dưới và ẩn kín ở mặt sau lá.

Khi bị khua động ấu trùng thường giả bị tiêu diệt rơi xuống đất cùng tiết ra dịch hôi xua đuổi, từ vệ. Ấu trùng có khả năng nhịn đói trong nhiều ngày. Thời hạn ấu trùng kéo dãn khoảng 60-80 ngày (tùy theo đk thời tiết cùng thức ăn)

1.4. Đặc điểm gây ra phát triển

Ở các tỉnh Phía Bắc, theo nghiên cứu của các nhà trình độ chuyên môn thì bọ xít nhãn chỉ có một cầm cố hệ trong một năm (đơn hệ). Hàng năm, sau khoảng tầm 5 tháng qua đông (trong các cành lá rậm rạp) vào thời điểm cuối tháng 2, thời điểm đầu tháng 3, bọ xít trưởng thành và cứng cáp rời nơi qua đông dịch chuyển lên các chồi non có nụ hoa nhằm kiếm ăn, bổ sung cập nhật dinh dưỡng. Thời kỳ này bọ trưởng thành thường bay trong vườn cửa nhãn nhằm tìm tìm thức ăn và đối tượng người sử dụng để giao phối. Lúc thời tiết ấm dần lên (nhiệt độ khoảng 25oC), hoa nhãn ban đầu nở thì bọ xít trưởng thành cũng bắt đầu giao phối, (có thể phát hiện hiện tượng nhiều nhỏ đực thuộc chen lấn giành dật một con cái để giao phối). Phần lớn trứng được đẻ trong thời điểm tháng 3 (chiếm cho tới 89%) số sót lại được đẻ trong tháng 4 và một trong những phần không xứng đáng kể vào thời điểm tháng 5. Vì nhiệt độ những tháng ngày xuân biến cồn nhiều, đôi lúc vẫn còn giá đậm nên thời gian phát dục của trứng cũng xê dịch từ 9-16 ngày, chính vì như thế mà thời gian nở của bọ xít non cũng kéo hơi dài trong vô số nhiều ngày (nhưng vẫn thường tập trung nhiều nhất trong thời điểm tháng 4, thời gian này mật độ bọ xít non tuổi bé dại có khi lên đến mức 40-50 con/ cành)


*

Với tiến trình phát dục này, bọ xít trưởng thành và cứng cáp của lứa new sẽ xuất hiện thêm rộ trong vòng giữa mon 5 đến thời điểm giữa tháng 6. Từ bỏ đây, xẩy ra hiện tượng gối lứa giữa nhóm bọ xít trưởng thành và cứng cáp qua đông từ thời gian trước (thế hệ cha mẹ hay lứa cũ) và nhóm bọ xít trưởng thành mới vũ hoá (thế hệ bé hay lứa mới). Do điểm lưu ý này, mật độ bọ xít trưởng thành và cứng cáp nói bình thường ở bên trên cây vào thời kỳ này là cao nhất trong năm.

Đến thời điểm cuối tháng 7, lúc nhãn được thu hoạch xong, cành cây già cỗi xơ xác, trên cây chỉ với bọ xít trưởng thành và cứng cáp lứa mới. Chúng ít dịch rời (chủ yếu đậu im chích hút thức ăn trên các lá bánh tẻ). Đến thời điểm cuối tháng 9 đầu tháng 10, ánh sáng bắt dầu giảm bọ xít cứng cáp bước vào thời kỳ qua đông bắt buộc, bọn chúng thường ẩn núp ở khía cạnh sau lá của các cây um tùm xum xê và nằm yên ở đấy mang lại tận mùa xuân năm sau.

Còn ở những tỉnh Phía Nam, bởi vì khí hậu ưu tiên thời tiết thuận tiện nên nhãn được công ty vườn cách xử lý cho ra trái nghịch mùa quanh năm, tại trên đây không ai cân nhắc hiện tượng qua đông của loài bọ xít này. Mật độ bọ xít trên sân vườn nhãn không phụ thuộc thời gian vào năm, mà dựa vào rất ngặt nghèo vào thời khắc ra hoa kết trái của cây nhãn, chính vì như thế mỗi lúc cây nhãn ra hoa kết trái thì bọ xít cứng cáp lại dịch chuyển từ gần như nơi khác, vườn không giống (vừa thu hoạch xong) đến chế tạo ra tạo thế kỷ mới gây hại.

2.Biện pháp canh tác

– tránh việc trồng vượt dầy, đồng thời liên tiếp tỉa quăng quật những cành nhánh bị sâu bệnh, cành già, cành tăm, cành không có khả năng cho trái nằm từ trần trong tán lá… để vườn nhãn luôn luôn thông thoáng hạn chế nơi trú ngụ và qua đông trái bọ xít. Việc làm này cũng tiện lợi cho vấn đề diệt bọ xít bởi biện pháp bằng tay thủ công như rung cây, phân phát hiện và ngắt ổ trứng…được thuận lợi.

– Ở hầu như vùng mà điều kiện khí hậu thời tiết bất thuận mang đến bọ xít, yêu cầu chúng đề xuất có giai đoạn qua đông thì hoàn toàn có thể tiêu khử chúng bằng phương pháp vào thời gian qua đông, dùng sào móc rung bạo dạn cành nhãn có tác dụng bọ xít rơi xuống rồi bắt giết.

– mọi vùng có thể xử lý mang lại nhãn ra trái nghịch mùa, nếu được đề nghị vận động các chủ vườn trong cùng một vùng rộng lớn cùng thực hiện xử lý (cắt tỉa cành lá, siết nước, bón phân, tưới nước…) nhằm cây nhãn ra đọt non, ra hoa kết trái đồng loạt tập trung, tránh cách xử trí lai rai để ngăn cản nguồn thức ăn phù hợp cho bọ xít liên tục xuất hiện trên sân vườn cây.

– rất nhiều vườn nhãn còn thấp, nếu điều kiện nhân lực được cho phép có thể tổ chức triển khai tìm tìm ngắt ổ trứng bọ xít vào tiến độ bọ cứng cáp tập trung đẻ trứng (nhãn ra hoa, đậu trái).

– trong điều kiện có thể chấp nhận được có thể rải bạt dưới cội rồi rung cây để con nhộng bọ xít rơi xuống lượm lặt tiêu hủy.

3.Biện pháp tận dụng thiên địch

Trong điều kiện tự nhiên và thoải mái của sân vườn cây, thành phần thiên địch của bọ xít nhãn khôn xiết phong phú. Trong đó nhóm nạp năng lượng mồi phải kể đến một số loài chim như chào mào, vành khuyên… đa số loài chim này bắt ăn một số trong những lượng đáng chú ý trứng bọ xít nhãn ở đầu vụ, ngoài ra còn có một trong những loài nhện, kiến…

Trong nhóm ký sinh phải kể đến một số chủng loại ong ký sinh trứng như:Anastatus affjaponicus(Eulophidae),Ooencyrtus fongi(Encyrtidae)… rất nhiều loài này thường lộ diện nhiều trên vườn cửa nhãn vào tiến trình bọ xít đẻ trứng rộ, xác suất trứng bọ xít nhãn bị ký sinh vì 2 loại ong này tương đối cao (có khi lên tới gần 50% số trứng). Một vài loài nấm cam kết sinh

nhưMetarhiziumanisopliae,Beauveria bassiana,Mermisspp,Penicillium

lilacium… cũng đóng góp đáng nhắc trong bài toán khống chế mật số cứng cáp và ấu trùng của bọ xít nhãn.

Tại một vài nước trong khu vực cũng đã nghiên cứu và phân tích và sử dụng một số loài ong cam kết sinh trong câu hỏi phòng trừ bọ xít sợ hãi cây nhãn như trung hoa (nông dân đã thực hiện ong mắt đỏTrichogrammavà ongAnastatus affjaponicus) hoặc vương quốc nụ cười (cũng đã nghiên cứu và phân tích sử dụng ongOoencyrtus fungiAnastatus affjaponicus).

4.Biện pháp dung dịch BVTV

Phải soát sổ vườn nhãn liên tiếp (đặc biệt để ý giai đoạn cây nhãn ra hoa và kết trái) nhằm phát hiện nay sớm với phun thuốc hủy diệt bọ xít kịp thời. Thời gian dùng dung dịch có kết quả nhất là lúc ấu trùng đang làm việc tuổi nhỏ dại (tốt tốt nhất là thời điểm vừa nở chưa kịp phân tán). Tránh việc phun thuốc khi hoa nhãn đang nở vì bao gồm thể tác động xấu tới sự thụ phấn của hoa cùng gây sợ hãi cho bọn ong đem mật.

Không bắt buộc phun dung dịch tràn lan, nên triệu tập ưu tiên phần lớn chỗ có khá nhiều bọ xít (nhất là bé ấu trùng) tập trung, nhằm giảm ngân sách chi tiêu thuốc, công phun xịt, đảm bảo an toàn thiên địch với môi trường.